• BIST 101.849
  • Altın 258,999
  • Dolar 5,6360
  • Euro 6,3235

    Kozoğlu: "Fındıkta Spekülasyon Yapılıyor"

    Kozoğlu: "Fındıkta Spekülasyon Yapılıyor"
    02.07.2019 11:33
    Trabzon Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulu Başkanı Hasan Kozoğlu, yaklaşan fındık sezonu öncesinde Trabzon Gazeteciler Cemiyeti’nde basın açıklaması yaparak gündemdeki sorunlara değindi, oda olarak görüş ve önerilerini dile getirdi.

    Fındığın Karadeniz Bölgesi ve ülke ekonomisi için taşıdığı değeri vurgulayarak sözlerine başlayan Kozoğlu, açıklamasında şu ifadeleri dile getirdi:

    FINDIK BÖLGEMİZ VE ÜLKEMİZ İÇİN VAZGEÇİLMEZ BİR ÜRÜNDÜR

    “Bilindiği gibi fındıkta en önemli ülke Türkiye’dir. Karadeniz Bölgemizde 700 bin hektar alanda dünya fındık üretiminin yüzde 70’i yapılmaktadır. Yıllara göre değişmekle birlikte ortalama kabuklu fındık üretimimiz 550 bin ton dolaylarındadır. Bu üretim için Karadeniz Bölgemizde 400 bin ailemiz doğrudan çalışmaktadır. On binlerce aile ise fındık nakliyesi, işlenmesi, ticareti, işçiliğinden, yüzbinlerce esnaf ailesi de fındığın sağladığı ekonomik değerden faydalanarak geçimini sağlamaktadır.

    Bu kadar ailenin işi de aşı da fındıktır. Karadeniz bölgesinde fındık hayattır. Ülkemizin en önemli tarımsal ihraç ürünü de fındıktır. Öyle ki dünya fındık ihracatının yüzde 85-90’ını ülkemiz yapmaktadır. Üreticimizin gayretiyle üretilen fındıktan ülkemiz, 2016-2017 sezonunda 1,9 milyar, 2017-2018 sezonunda ise 1,8 milyar dolar ihracat geliri sağlamıştır. Nitekim Trabzon ilimiz de 655 bin dekar alan ve ortalama 40 bin ton üretim rakamı ile Doğu Karadeniz Bölgesinin önemli fındık üretim merkezleri arasındadır. Herkesin bu bilinçle hareket etmesi, fındığın ve fındık üreticisinin sorunlarına duyarlı olması ve destek olması gerekir.”

    FINDIKTA SORUNLAR BİTMİYOR

    “Bu kadar önemli bir ürünümüz olan fındıkta, sorunlarımız bir türlü bitmiyor. Son yıllarda hastalık ve zararlılar da fındık üretimimizi gittikçe zorlaştırıyor. Mevsimsel değişikler; fındıkta külleme, bakteriyel yanıklık, fındık mozaik hastalığı, dal kanseri, kök çürüklükleri, çotanak yanıklıkları ve çürüklükleri gibi önemli hastalıkların daha fazla görülmesine neden olmuştur. Amerikan beyaz kelebeği, turunçgil uzun antenli böceği, kahverengi ve yeşil kokarca, fındık iç kurdu gibi zararlılar da fındık alanlarımızda daha sık görülmeye başlamıştır. Aralarında kuşların da olduğu çok sayıda parazitoit ve predatörleri bulunuyor. Mekanik, biyolojik ve kimyasal olarak mücadele de yapılabiliyor. Kahverengi kokarca, Gürcistan sınırında Artvin ilinin Hopa, Kemalpaşa, Borçka ve Arhavi ilçeleri ile Rize ilinin Fındıklı ilçesinde görüldü. Karantinaya tabi bir zararlı türü olması nedeniyle Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından bölgede karantina tedbirleri uygulandı. Bu zararlı 300’den fazla bitki türüne zarar verebiliyor. Gürcistan’da fındık bahçelerine verdiği zarar yüzde 75’e kadar ulaştı. Fındık kurdu ve yeşil kokarcası, fındık alanlarının büyük bölümünde yaygın olarak bulunuyor. Zarara yol açma potansiyeli yüksek. Kültürel mücadeleye dikkat edilmeli. Kimyasal mücadelesi de mevcut. Uygun ilaçlarla zamanında ve tavsiye edilen dozda mücadele yapılmalıdır.”

    KURAKLIK OLUMSUZ ETKİLEDİ

    “Fındıkta bu yıl kuraklık sorunu da önem taşımaktadır. Yer yer yağışlar normalin üzerinde gerçekleşse de bazı alanlarda yetersiz yağış fındık bahçelerini olumsuz etkilemiştir. Bu zararlı ve hastalıklarla top yekûn mücadele edilmesi büyük önem taşıyor.

    ZİRAAT ODALARI OLARAK ELİMİZİ TAŞIN ALTINA KOYMAYA HAZIRIZ

    “Ziraat Odaları olarak biz elimizi taşın altına koymaya hazırız. İmha çalışmalarında Tarım ve Orman Bakanlığımız başta olmak üzere, belediyeler, sivil toplum kuruluşlarımız, Oda ve Borsalarımız ve üreticilerimiz hep birlikte hareket etmelidir. Biz, zamanında gerekli uyarıları yapıyoruz. Konuyla ilgili uyarı ve taleplerimizi Tarım ve Orman Bakanlığımıza ve ilgili yerlere iletiyoruz. Herkes duyarlı bir şekilde hareket etmelidir. Ülkemiz için büyük önem taşıyan meyveciliğimizin geleceğini düşünmelidir. Fındıkta Amerikan beyaz kelebeği, kahverengi ve yeşil kokarca, fındık kurdu, turunçgil uzun antenli böceği ve külleme hastalığı ürüne büyük zarar verdi. Sahada yaptığımız tespitlere göre, hastalık ve zararlılar yüzünden rekoltede yüzde 20 civarında düşüş olacak. TÜİK, bu yıl için fındık rekoltesinin 715 bin ton olacağı yönünde tahminde bulunmuştur. Böyle bir rekoltenin olmasına imkan vermiyoruz. Hastalıklar, zararlıların yanı sıra Haziran dökümleri de hesaba katılırsa yüzde 20’nin üzerinde bir rekolte kaybı olacağını tahmin ediyoruz.

    ÇİFTÇİ, ARTAN GİRDİ FİYATLARI ALTINDA EZİLİYOR

    “Gübre, ilaç gibi girdilerin fiyatları yükseldi. Sık sık yağış olması da ilaçlama maliyetini artırdı. Gübreden işçiye maliyetler genel olarak arttı. Hastalık ve zararlılar da verimi düşürünce birim başına maliyet daha fazla yükseldi. Kısaca, hastalık ve zararlılar nedeniyle üreticimizin zararı büyüktür. Maliyetlerimiz de artmıştır.”

    TATMİN EDİCİ BİR FİYAT BEKLİYORUZ

    Fındıkta fiyatın tatmin edici olması üreticimiz açısından çok önemlidir. Çünkü fındıkta verimliliğin düşük olması da maliyetlerimizi artırmakta, üreticimizin gelirinin çok yetersiz kalmasına neden olmaktadır. Budama, gübreleme, fındık altı temizliği gibi kültürel işlemlerin yanı sıra özellikle Doğu Karadeniz Bölgemizdeki yaşlı fındık bahçelerinin çiftçimize verilecek destekle kademeli olarak yenilenmesi verimlilik açısından zorunlu görünüyor. Aksi takdirde dekarda fındık veriminin ABD’de 290 kilograma kadar ulaştığı, bizdeki verimin 95-100 kilogramda kaldığı, özellikle Doğu Karadeniz Bölgemizde 70 kilogramlara kadar indiği bir ortamda üreticimizin geçimini yeterli bir fiyat olmadan sağlamasına imkan yoktur. Burada Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) önem taşımaktadır.”

    FINDIK FİYATLARI ÜZERİNDE SPEKÜLASYONLAR YAPILIYOR

    “Çünkü ülkemizde serbest piyasa düzeni ne yazık ki fındıkta işlememektedir. Çok sayıda fındık üreticisine karşın bir elin parmaklarını geçmeyecek sayıda alıcı bulunmaktadır. Serbest piyasa adı altında çalışan tekelci yapı, piyasa üzerinde her türlü baskı ve oyunu oynamakta, fındık fiyatları üzerinde spekülasyon yapmaktadır. Üreticimiz, alıcılar karşısında ekonomik açıdan örgütlü değillerdir. Ürünü piyasadaki talebe göre piyasaya sunamamaktadır. Lisanslı depolar yetersizdir. İşleyen bir ürün ihtisas borsası sistemi yoktur. Üretici borç yükü altında ezilmekte, bir an önce elindeki fındığı ederinden değil de piyasada oluşan fiyata razı olarak satarak borcundan kurtulma yolunu izlemektedir. Bu nedenle üreticinin korunmasının yolu, kesinlikle TMO ya da bir başka müdahale kurumunun piyasada daimi olarak bulunmasından geçer.”

    TEKELCİ YAKLAŞIM KIRILMADAN İSTİKRAR SAĞLANAMAZ

    “Görünen köy kılavuz istemez. Piyasadaki tekelci yaklaşımın kırılmasının, piyasadaki istikrarın sağlanmasının başka yolu yoktur. 2009 yılından sonra TMO’nun alım yaparak devreye girdiği her yıl fındık piyasası ve fındık fiyatları, spekülasyondan uzak, tekelci yaklaşıma müdahale fırsatı vermeyecek şekilde oluşmuş, hem ülkemiz hem de üreticimiz kazanmıştır.”

    TMO BU YIL DA PİYASADA OLMALIDIR

    “TMO, bu yıl ve sonraki yıllarda da alım yaparak piyasada olmalıdır. Yüzbinlerce fındık üreticisinin tek güvencesi bu olacaktır. Ofis, yapacağı alımlarda üretici maliyetlerini de göz önünde bulundurarak bir fiyat belirlemelidir. Bu yaklaşım, fındık üreticimizin “ortak paydaşı” olarak gördüğümüz borsa ve ihracatçılarımızı da tekelci firmaya karşı koruyacak, sömürülmelerini önleyecektir. Lisanslı depolar da fındık piyasasındaki istikrar açısından önemlidir.  Fındık üreticimizin lisanslı depolarla ilgi göstermesi isteniyorsa, bu depoların üreticimize avans vermesi gerekir.

    Buna karşın, üreticilerimiz tüccara emanete bıraktıkları fındık karşılığında rahatlıkla avans alabilmekte, gübre, ilaç gibi girdiler için ihtiyaç duydukları parasal kaynağı buradan karşılayabilmektedir. Lisanslı depolara ürün koyan üreticilerimize verilen destek de yetersizdir. Tüccar, nakliye, hamaliye masraflarını da üreticiden talep etmemektedir. Bu sorunlar çözülürse üreticimiz lisanslı depolara yönelir. Fındık rekoltesinin yüksek gerçekleştiği yıllarda üretilen fındığın tamamının pazarlanmaması ve devir stoku oluşturması da önemli bir sorundur. Geçmişte olduğu gibi TMO’nun alım yaptığı yıllarda fındığı yurt dışında satabilmesi için de yetkilendirilmelidir.”

    REKOLTEYİ BAKANLIK AÇIKLAMALIDIR

    “Fındık piyasası spekülasyondan uzak tutulmalıdır. Rekolteyi Bakanlığın yapması kararını kabul eden ihracatçı ve borsalar, sözlerinin arkalarında durmalıdır ve Bakanlık tarafından açıklanacak rekolteyi beklemelidir. Bizler, Ziraat Odaları olarak rekolte konusunda sözümüzün arkasında durduk. Bugüne kadar ayrı bir rekolte tahmin çalışması yapmadık. Buna karşın İhracatçı Birlikleri, her yıl rekolte tahmininde bulunmaktadır. Buna karşın İhracatçı Birlikleri, her yıl rekolte tahmininde bulunarak rekolteyi kamuoyuna açıklamaktan çekinmemişlerdir. Ancak kendilerine hiç bir yaptırım uygulanmamıştır. En son, ABD’deki Uluslararası Sert Kabuklu ve Kuru Meyveler Konseyi’nin (INC)toplantısında, İhracatçı Birlikleri, sözlerinin arkasında durmayarak, ülkemizin fındık rekolte tahminini 775 bin ve 40 bin tonluk stokla 815 bin ton olarak açıklamışlardır.

    Şimdi sormak gerekir. İhracatçı Birlikleri, neye dayanarak, yangından mal kaçırır gibi bu açıklamayı yapmıştır? Tarım ve Orman Bakanlığımızın rekolte tahminini neden beklememişlerdir? Biz neyin ne olduğunu biliyoruz. Amaç, rekolteyi yüksek gösterip üretici fiyatlarını düşürmektir. Haksız kazanç elde etmektir. Sömürü düzenini sürdürmektir. Tarım ve Orman Bakanlığımız olaya müdahil olmalı, üreticimizin haklarını korumalıdır. Rekolte tahminini spekülasyonlara mahal vermeyecek şekilde ilgili tüm kesimlerin katılımıyla deklare etmelidir. Fındık Çalıştayı’nda Tarım ve Orman Bakanımız Sayın Bekir Pakdemirli, TMO olarak bölge çiftçisinin, insanının ve üreticisinin her zaman yanında olacaklarını ve hasaddan önce Fındık Fiyatını ve TMO’nu fındık alacağını açıklamıştır. Biz bu sözün yerine getirileceğine inanıyoruz. Fındık hasadına başlanmadan önce, Temmuz ayı sonuna kalmadan, üretim maliyetleri de göz önüne alınarak fındık fiyatının belirleneceğini, TMO’nun fındık alacağını açıklanmasını bekliyoruz. Zamanında yapılan açıklama, hem üreticiyi hem de fındık piyasasını rahatlatacaktır.”

    ALAN BAZLI DESTEK ÖDEMELERİ DEVAM ETMELİDİR

    “2009 yılında 150 lirayla başlayan, 2013 yılında 160 liraya, 2014 yılında 170 liraya çıkarılan alan bazlı destek, çiftçimizin bahçede kalması ve üretimine devam etmesi açısından çok önemlidir. Alan bazlı destek, fındık fiyatlarının ürün maliyetlerin altında kaldığı yıllarda üretici için can simidi durumundadır. Bu destek günün şartlarına göre belirlenmeli, artarak devam etmelidir. Tüccar, en son yapılan kanun değişikliğiyle, stok affı yoluyla haksız vergi indirimi de sağlamıştır. Stok affıyla kayıtlarda yer almayan mallar, yasal olarak kayıt altına alınmıştır. Bu değişiklikle borsada işlem gören fındıktaki yüzde 2’lik stopaj, yüzde 0,5’e çekilmiştir.  Fındıktaki sorun, tüccarın depoda olmayan malları için bu vergi affından yararlanarak, haksız gelir sağlamasıdır. Tüccar dışarıdan fındık ithal ederek, hayali stok yaratarak da bu imkandan yararlanmıştır. Yaptığımız hesaplara göre, tüccar, olmayan fındıktan en az 35 milyon liralık vergi indirimi almıştır.”

    HAKÇA BİR DÜZEN KURULUP SORUNLAR ÇÖZÜLSÜN

    “Ziraat Odaları olarak amacımız sömürüden uzak, üreticimizin fındığını ederinden sattığı, makul ve istikrarlı bir gelire sahip olmasıdır. Fındıktan üreticimiz, tüccarımız, sanayicimiz, ihracatçımız, esnafımız hemen bütün taraflar çok daha fazla gelir elde edebilir. Yeter ki hakça bir düzen kurulsun, fındıktaki sorunlarımız çözülsün. Bu duygu ve düşüncelerle yaklaşan fındık hasadının başta üreticimiz olmak üzere bütün taraflar açısından bereketli geçmesini diliyoruz.”

    Yapılan yorumlardan Medya Trabzon sorumlu tutulamaz.

    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
    Diğer Haberler
  • Kozoğlu: "Fındıkta Spekülasyon Yapılıyor"02 Temmuz 2019 Salı 11:33
  • Patronlara Çağrı: İşçi çıkarmayın!29 Haziran 2019 Cumartesi 15:00
  • İş Dünyası ÖTV İndiriminin Devam Etmesini İstiyor29 Haziran 2019 Cumartesi 12:11
  • İhracat Arttı, İthalat Azaldı29 Haziran 2019 Cumartesi 12:03
  • Muhasebeciler Odası, TTSO’yu ziyaret etti27 Haziran 2019 Perşembe 16:41
  • Dolar Düşüşte, Borsa Yükselişte24 Haziran 2019 Pazartesi 13:41
  • İşsiz Sayısı 4,5 Milyonu Geçti!17 Haziran 2019 Pazartesi 12:32
  • Benzine 9, LPG'ye 14 Kuruş İndirim03 Haziran 2019 Pazartesi 15:30
  • Mayıs Ayı Enflasyonu Açıklandı03 Haziran 2019 Pazartesi 15:16
  • Ekonomi yüzde 2,6 daraldı31 Mayıs 2019 Cuma 15:35
  • Tüm Hakları Saklıdır © 2009 Medya Trabzon | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : 0532 684 08 93 | Faks : | Haber Yazılımı: CM Bilişim